Моноклоналните антитела можат да спречат Ковид-19, но вакцините ја прават нивната иднина дискутабилна

Студија во старечки домови во САД за прв пат покажа дека моноклоналните антитела, масовно произведени во лабораторија, можат да ги заштитат луѓето од развој на симптоматски COVID-19. Нивниот производител,
Eli Lilly, се надева дека овие антитела ќе обезбедат дополнителен начин за заштита на луѓето со ризик од сериозно заболување од пандемискиот коронавирус. Но, со оглед на успехот на вакцините COVID-19 и нивната зголемена достапност, не е јасно дали скапата и малку незгодна интервенција ќе биде широко користена.

И моноклоналното антитело на Eli Lilly и сличен коктел со две антитела од Regeneron Pharmaceuticals – користен за лекување на поранешниот американски претседател Доналд Трамп во октомври 2020 година – веќе добија одобрение за итна употреба (EUA) како терапевтски лек за оние кои се заразиле и се на висок ризик од развој на сериозен COVID-19. Досега, тие не се широко користени, бидејќи мора да се дадат на почетокот на инфекцијата и да се администрираат во болница или клиника. Но, сега кога се чинат ефикасни во спречување дури и на лесна болест, Eli Lilly планира да побара од Управата за храна и лекови на САД да ја прошири (EUA) со вклучување на нивната употреба и во превентивата.

Во новата студија, скоро 1000 луѓе кои живееле или работеле во домови за стари лица во САД, добиле или единечна инфузија на антителата на Eli Lilly која содржела четири пати поголема доза користена за терапевтски цели или плацебо. Во соопштението за јавноста, компанијата објави дека антителата го намалуваат ризикот од заболување со Ковид-19 во следните 8 недели за 57%. Меѓу жителите на старечки дом, кои сочинуваа околу една третина од учесниците во испитувањето, ризикот од Ковид-19 опадна за 80%. Во студијата се случиле само четири смртни случаи поврзани со Ковид-19 и сите биле во плацебо групата.

Откривањето дека антителото е поефикасно кај жителите на старечки дом отколку кај персоналот, може да изгледа зачудувачки, но Џанел Сабо, фармаколог од Eli Lilly укажува дека студијата воочила намалување на ризикот, а жителите на старечките домови имаат поголем ризик да развијат симптоматски Ковид-19; тие се постари и често имаат послаб имунолошки систем и повеќе придружни болести и постојано се во домовите, а персоналот поминува помалку време во објектите и може да остане дома ако има епидемија, вели таа. „Она што го откриваме е дека има повеќе можност да се намали ризикот од инфекција кај жителите на старечките домови отколку кај вкупната популација“, вели Сабо.

Како би се користело антителото на Eli Lilly не е сосема јасно. Сабо сугерира дека ако се појави епидемија во дом за стари лица, тоа може да се даде на жители кои не биле вакцинирани или примиле само една од двете дози.

Мирон Коен од Медицинскиот факултет на Универзитетот во Северна Каролина, еден од главните истражувачи на студијата, вели дека се надева дека превентивните дози може да се администрираат лесно како поткожни инекции, наместо како инфузии. Студиите за тестирање на таа стратегија се започнати. Во идеални случаи, заразените со вирусот треба прво да направат тест за антитела на SARS-CoV-2, додава тој: „На луѓето што створиле антитела, веројатно не им требаат овие антитела“.

Коен додава дека испитувањата за превенција и третман имаат и научна вредност: разјаснување како антителата спречуваат SARS-CoV-2 да предизвика сериозни болести. „Речиси за прв пат имам вистинско разбирање за тоа како напредува инфекцијата“, вели Коен.

Инфекцијата, забележува тој, започнува во носот, а тешка болест се јавува кога вирусот ќе стигне до белите дробови. Три дена откако заразено лице добило моноклонални антитела, вели Коен, брисевите од носот покажале „огромен“ пад на нивото на вирусот во носот, што не се гледа кај луѓето кои примале плацебо. Тоа, пак, доведува до подобри клинички резултати. Значи, антителата, без оглед дали се дадени како превентивна терапија или за третман, се чини дека во голема мера ја ограничуваат инфекцијата во носот.

Еден потенцијален недостаток е што овие моноклонални антитела можат да ја нарушат ефикасноста на вакцините. Двете одобрени вакцини во Соединетите Држави содржат месенџер РНК (mRNA) што ги насочува клетките на организмот да створат површински шилест протеин на SARS-CoV-2, кој потоа го активира имунитетот да создава антитела против шилестиот протеин. Моноклоналните антитела Eli Lilly и Regeneron исто така се насочени кон шилестиот протеин, а загриженоста е дека тие би можеле да се врзат за протеинот создаден од mRNA, запирајќи го дејството на вакцината. Eli Lilly планира да започне студии за да го тестира дејството на моноклоналните антитела кај вакцинирани лица, вели Сабо.

Моноклоналните антитела исто така може да ја изгубат својата моќ поради вирусни мутации. Едно истражување на мутант на SARS-CoV-2 што кружи широко во Јужна Африка, објавено на 19 јануари на серверот за печатење bioRxiv, веќе го покажа ова во експериментите со епрувети.

Но, сега, кога вакцините, поевтино и полесно се администрираат, се достапни во милиони – со приоритет за најранливите популации – се поставува прашањето која е улогата на моноклоналните средства. Коен вели дека тие можат да бидат важни за постарите лица и лицата со нарушен имунолошки систем кои немаат ефикасен одговор на вакцините. „Само што создадовме неуспешна безбедност“, вели тој. „Ако никогаш повеќе не треба да го користиме во старечкиот дом, ќе бидам воодушевен“.

Извор: Health Coronavirus doi:10.1126/science.abg7103 Science 22.01.2021 година